Forsíða
Heimsoknir
Jón úr Vör

2009
Sigur-
rós
Ţor-
grímsd:
Um Jón
úr Vör
og
Ljóđ-
stafinn

2006
Ţórđur
Helga-
son:
Um
ljóđ
Jóns
úr
Vör

Jón úr Vör

f. 21. janúar 1917
- d. 4. mars 2000

Myndin
er tekin
um 1946.

Ţađ ár
er hann
29 ára
og

Ţorpiđ

kemur út.

Í Mbl.
2000

7. mars
Jóhann
Hjálmars-
son:
Jón
úr
Vör


Ţorpiđ Patreksfjörđur ţar sem fjalliđ Brel-lur kagar fram á kalda röst.

Jón úr Vör var einn af frumbýlingum Kópavogs. Hann var ljóđskáld og orđsins listamađur. Hann var frumkvöđull sem međal annars hvatti almenning til lestrar og gekkst fyrir stofnun lestrarfélags, bćđi í sinni heimabyggđ, ţorpinu á Patreksfirđi, og einnig í Kópavogi eftir ađ hann fluttist ţangađ. Í Kópavogi ţróađist ţađ yfir í Bókasafn Kópavogs sem Jón veitti forstöđu um langan aldur - frá 1952 til 1977.

21. janúar
2009 og 2010

Sigurrós
Ţorgrímsdóttir
form.
lista- og
menningar-
ráđs Kópavogs

Ljóđstafurinn 2009

Sigurrós Ţorgrímsdóttir, stjórnmálafrćđingur og formađur lista- og menningarráđs Kópavogs, flutti inngang ađ úthlutun verđlauna í ljóđasamkeppninni um Ljóđastaf Jóns úr Vör 21. janúar 2009 og hefur veitt GÓPfréttum góđfúslegt leyfi til ađ birta ţađ. 

Hér fyrir neđan eru upplýsingar úr erindi hennar um Jón úr Vör, störf hans og skáldverk,

>> Sjá hér inngangserindi hennar í heild.

*  *  *

Ljóđstafurinn 2010

Sigurrós flutti einnig inngang ađ úthlutun verđlaunanna 21. janúar 2010 og hefur veitt GÓPfréttum heimild til ađ birta hann.

>> Hér er inngangserindi Sigurrósar áriđ 2010.

21. janúar
2011

Ljóđstafurinn 2011


ISBN 978-9979-70-899-5

Af tilefninu gaf Lista- og menningarráđiđ út lítiđ kver ţar sem birt var stutt yfirlit yfir ćvi og störf Jóns úr Vör svo og birt öll níu sigurljóđ undangenginna 10 ára - ađ međtöldu árinu í ár, 2011.

Hátíđin sjálf hófst međ viđtalsmynd viđ Jón úr Vör međ innklipptum innskotum sem komu ljómandi út. Eftir ávarp Hafsteins Karlssonar, formanns Lista- og menningarráđsins, voru niđurstöđur samkeppninnar kynntar. Sigurljóđ ársins átti Steinunn Helgadóttir.

Vinningsljóđ undafarinna 10 ára voru svo lesin af höfundum sem voru ţá á landinu og áttu heimangengt en ađrir lásu ljóđ hinna. Ađ lokum las Steinunn Helgadóttir ljóđ sitt, Kaf, sem var sigurljóđ ţessa árs.

21. janúar
2014


2014


2009

Samtímis
veittar
viđurkenningar
í úrslitum
ljóđa-
samkeppni
grunnskóla
Kópavogs.

Efstur var

Patrik Snćr Kristjánsson,
Hörđuvalla
skóla

 

Í dómnefnd keppninnar eru Sindri Freysson, skáld og rithöfundur, Jón Yngvi Jóhannsson bókmenntafrćđingur, og Gunnţórunn Guđmundsdóttir , bókmenntafrćđingur og dósent viđ Háskóla Íslands.

Ljóđstafinn hlaut Kristján Helgi Jónsson fyrir kvćđiđ:

Horfurnar um miđja viku

Ţađ er bara miđvikudagur
enn getur allt gerst
enn er von

enn má finna rétta taktinn
finna sinn hljóm
jafnvel finna sig í góđu lagi

allt getur gerst

međan enn leynist bílskúr
baka til í hausnum á mér
og band
sem djöflast frameftir.

Rökstuđningur dómnefndar er í heild sinni eftirfarandi:

Ljóđiđ sem hreppti fyrsta sćtiđ ber titilinn „Horfurnar um miđja vikuna“ , ljóđ sem vakti athygli allra dómnefndarmanna viđ fyrsta lestur og vinnur á viđ nánari kynni. Ljóđiđ er ort af snerpu og ţrótti af skáldi sem hefur nútímalegt ljóđmál fullkomlega á valdi sínu.

Í ljóđinu er gefin í skyn hliđstćđa međ mannsćvinni annars vegar og dögum vikunnar hins vegar. Á miđvikudegi horfir miđaldra ljóđmćlandi til framtíđar og ţótt hann hafi ekki enn fundiđ sig til fulls er hann fullur bjartsýni og undirstrikar ţá glađbeittu lífsgleđi sem ljóđiđ miđlar međ ţví ađ sćkja lokamyndina til unglingsáranna ţar sem bílskúrsband „djöflast frameftir“ í höfđi hans.

Bygging ljóđsins er markviss og ţótt ljóđmáliđ sé einfalt byggir ţađ á snjallri notkun endurtekninga og óreglulegrar stuđlasetningar sem magna upp hrynjandi í ljóđinu, tónlist međ undirliggjandi rokktakti sem kallast á viđ myndina í lokaerindinu.

Kynning skáldsins og rithöfundarins Antons Helga á vef Kópavogs áriđ 2009:

Anton Helgi Jónsson fćddist í Hafnarfirđi 15. janúar 1955 en flutti tólf ára til Reykjavíkur og hefur veriđ búsettur ţar lengst af ćvinnar. Anton gaf út sína fyrstu ljóđabók áriđ 1974 en síđan hafa komiđ frá hans hendi fjórar bćkur međ kveđskap, seinast limrukveriđ „Hálfgerđir englar og allur fjandinn“, áriđ 2006. Auk ţess ađ yrkja hefur Anton sett saman nokkur leikverk og sögur.

21. janúar
2013

Samtímis
veittar
viđurkenningar
í úrslitum
ljóđa-
samkeppni
grunnskóla
Kópavogs.
Ţrjú efst voru:

Ester Hulda Ólafsdóttir, Hörđuvalla
skóla,

Lára Pálsdóttir, Lindaskóla

Patrik Snćr Kristjánsson,
Hörđuvalla
skóla

Stuđst viđ
Fréttablađiđ
23. jan.
2013
og ţađan
er myndin.

Dómnefndina í ár skipuđu ljóđskáldin Gerđur Kristný og Sindri Freysson og bókmenntafrćđingurinn Gunnţórunn Guđmundsdóttir, dósent viđ HÍ.

Ljóđstafinn hlaut Magnús Sigurđsson fyrir kvćđiđ:

Tunglsljós

            In memoriam

Sólin er hnigin til viđar.

*

Hver á fćtur öđrum
tínast námumennirnir
upp úr jörđinni.

*

Ţeir krjúpa viđ árbakkann
í kvöldrökkrinu,
drekka úr skálum lófa sinna
og strjúka framan úr sér rykiđ.

*

Fölbleik andlit ţeirra
eru 20.000 nýkviknuđ tungl
á kolsvörtum himni.

Rökstuđningur dómnefndar:

Međlimir dómnefndar lásu og rćddu saman um 400 ljóđ á liđnum vikum, en fáum gefst viđlíka tćkifćri til ađ fá nasasjón af ţví sem fólk er ađ fást viđ ađ yrkja nú um stundir og viljum viđ ţakka öllum sem sendu ljóđ í keppnina fyrir ađ gera starf okkar jafn forvitnilegt og skemmtilegt og raunin varđ. Viđ lásum um ástir í meinum, náttúru- og veđrakvćđi, bernskuminningar, fantasíur og drauma, hrunljóđ og fjölmargt fleira.

Smám saman ţrengdist hringurinn og ađ lokum var eitt ljóđ eftir sem dómnefndin var sammála um ađ galdrađi fram andrúmsloft sem drćgi lesandinn til sín aftur og aftur. Ljóđiđ ‚Tunglsljós‘ hefur yfir sér dularfullan blć sem heillađi okkur. Ljóđiđ gerist á framandi stađ, en efniviđurinn er einfaldur; kolanámumenn koma uppúr námunum ađ loknum vinnudegi ţegar sólin er sest og ‚strjúka framan úr sér rykiđ‘. Sterk mynd sem dregin er upp af einstakri myndvísi, ţar sem lesandinn er kynntur fyrir ţrískiptum heimi: himninum, yfirborđi jarđar og neđanjarđarheimi, ţar sem sígildar andstćđur ljóss og myrkurs fá á sig framandi yfirbragđ og ţar sem speglunin í lokaerindinu dregur okkur aftur niđur á jörđina. ‚Tunglsljós‘ er vel ort ljóđ og dómnefnd er sammála um ađ höfundur ţess sé vel ađ ţví kominn ađ hljóta Ljóđstaf Jóns úr Vör 2013.

Magnús Sigurđsson

er fćddur 1984 og hefur unniđ mikiđ ađ ljóđlist, ţýđingum og smásagnagerđ. Međal annars áriđ 2007 ţýđing á ljóđabálkinum Söngvarnir frá Písa eftir Ezra Pound, smásagnasafniđ Hálmstráin og ljóđabókin Fiđrildi, mynta og spörfuglar Lesbíu en fyrir hana hlaut hann bókmenntaverđlaun Tómasar Guđmundssonar, og ljóđabókin Blindir fiskar. 2012 komu út ţýđingar hans á ljóđum eftir norska ljóđskáldiđ Tor Ulven.

Ljóđ-
stafur

Jóns úr Vör

Áriđ 2001 ákvađ Lista- og menningarráđ Kópavogs ađ halda ljóđasamkeppni sem bćri heitiđ Ljóđstafur Jóns úr Vör. Ljóđstafurinn skyldi afhentur á afmćlisdegi skáldsins 21. Janúar ár hvert. Verđlaunagripurinn er einn af göngustöfum Jóns, rithöfundar og bókavarđar, auk veglegra peningaverđlauna. Ljóđstafurinn var afhentur í fyrsta sinn á afmćlisdegi skáldsins 21. maí 2002.

Undirtektir viđ ljóđasamkeppninni - Ljóđstafur Jóns úr Vör - hafa ćtíđ veriđ sérlega góđar og hafa nokkur hundruđ ljóđ borist í keppnina ár hvert.

Ţeir sem hafa hlotiđ ljóđstafinn frá upphafi eru:

  • 2002 Hjörtur Pálson fyrir Nótt frá Svignaskarđi.
    Sjá ţar einnig skýringu höfundar.
  • 2003 Ljóđstafurinn var ekki veittur en ţá voru veittar ţrjár viđurkenningar.
  • 2004 Hjörtur Marteinsson fyrir Hvorki hér né ... .
  • 2005 Linda Vilhjálmsdóttir fyrir niđur.
  • 2006 Óskar Árni Óskarson fyrir Í bláu myrkri.
  • 2007 Guđrún Hannesdóttir fyrir Offors.
  • 2008 Jónína Leósdóttir fyrir Miđbćjarmynd.
  • 2009 Anton Helgi Jónsson fyrir Einsöngur án undirleiks.
  • 2010 Gerđur Kristný fyrir Strandir.
  • 2011 Steinunn Helgadóttir fyrir Kaf.
  • 2012 Hallfríđur J. Ragnheiđardóttir fyrir Triptych
  • 2013 Magnús Sigurđsson fyrir Tunglsljós in memoriam
  • 2014 Anton Helgi Jónsson fyrir Horfurnar um miđja viku.

Auk vinningsljóđsins velur dómnefndin ađ jafnađi tvö ljóđ sem fá viđurkenningu Lista- og menningarráđs ásamt peningaverđlaunum.

Úr
saman-
tekt
Sigurrósar
Ţorgríms-
dóttur

Jón úr Vör Jónsson fćddist á Patreksfirđi 21. janúar 1917 og lést 4. mars áriđ 2000, ţá búsettur í Kópavogi.

Hann ólst upp á Patreksfirđi og stundađi nám viđ Unglingaskóla Patreksfjarđar, Hérađsskólann á Núpi tvo vetur og Námsflokka Reykjavíkur einn vetur.

Innskot
ritara
GÓP

Jón var áttundi af ţrettán börnum hjónanna Jóns Indriđasonar, skósmiđs á Vatneyri, og Jónínu Guđrúnar Jónsdóttur. Ţorpin Vatneyri og Geirseyri eru nú kauptúniđ Patreksfjörđur. Ţriggja ára kom hann í fóstur til Ólínu Jónsdóttur sem síđar giftist Ţórđi Guđbjartssyni. Ţau urđu hans fósturforeldrar og í ţví heimili var einnig Ingibjörg Árnadóttir, móđir Ólínu. Ţeim bauđst ađ búa í sjóbúđ í flćđarmálinu á Geirseyri. Ţetta var ekki vetrarhús og á háflćđi náđi sjórinn ađ húsinu. Neđan ţess var vörin sem Jón kenndi sig viđ međ skáldheitinu: Jón úr Vör.

Áriđ 1935 fór hann suđur til Reykjavíkur. Ţar fékk hann starf í bókaverslun Heimskringlu. Seinna varđ hún ađ Máli og menningu. 

Jón fór til Svíţjóđar áriđ 1938. Í fyrstu vann hann almenn störf og setti sig vel inn í sćnskuna. Síđan komst hann til náms í Brunnviks lýđháskóla sem rekinn var af sćnsku alţýđusamtökunum. Hann hlaut styrk til ađ sćkja Norrćna lýđháskólann í Genf og dvaldist ţar sumariđ 1939.

Áriđ 1945 kynntust ţau Bryndís Kristjánsdóttir, f. 17. ágúst 1922. Ţau gengu í hjónaband ţann 7. september sama ár, bjuggu í Svíţjóđ til 1947 en komu ţá heim aftur og settust ađ í Kópavogi.

Úr
saman-
tekt
Sigurrósar
Ţorgríms-
dóttur

Jón vann ýmis störf eftir heimkomuna, í blómabúđ, bókaútgáfu og fornbókasölu.

Jón sagđi ađ bókasöfnin hefđu veriđ hans helsti skóli. Hann var ţví hvatamađur ađ stofnun lestrarfélags og bókasafns á Patreksfirđi og ţegar hann flutti í Kópavog stóđ hann ađ stofnun Lestrarfélags Kópavogshrepps sem síđar varđ Bókasafn Kópavogs. Hann var ţví frumkvöđull ađ stofnun Bókasafns Kópavogs og fyrsti forstöđumađur ţess 1953 til 1977.

Hann átti sćti í stjórn Rithöfundafélags Íslands og Rithöfundasambandsins.
Jón úr Vör hlaut ýmsar viđurkenningar fyrir ritstörf sín. Hann var heiđursfélagi Rithöfundasambands Íslands, hlaut Riddarakross hinnar íslensku fálkaorđu 17. júní 1986 og ţáđi heiđurslaun listamanna frá árinu 1986.

Jón fór ungur ađ yrkja og sagđist sjálfur hafa byrjađ ađ semja ljóđ um 12 ára aldur - vísur um fugla fyrir vestan, skrítna karla, fátćkt fólk og baráttuljóđ verkamanna.

Haft er eftir Jóni ađ á Núpi hafi orđiđ ţáttaskil er hann flutti sitt fyrsta kvćđi og ţađ, sagđi hann, var meira ađ segja birt á prenti.

Ljóđiđ var birt í Vesturlandi, blađi Sjálfstćđismanna á Vestfjörđum, og fékk hann greiddar fyrir ţađ 10 kr. Ţetta var í fyrsta sinn sem hann fékk greiđslu fyrir skáldskap.

Ég ber ađ dyrum
Fyrsta ljóđabók Jóns úr Vör, Ég ber ađ dyrum, orti hann ađeins tvítugur ađ aldri, áriđ 1937. Bókin seldist í 400 eintökum í áskrift og var frábćrlega tekiđ og kom önnur útgáfa út mánuđi seinna í 250 eintökum.

Titilkvćđiđ í bókinni: Ég ber ađ dyrum, lýsir gráma hversdagsleikans, ţar sem rukkari og vinukona finna til skyldleika í umkomuleysi sínu. Stuđlum slept og rími kastađ og fyrirheit gefin um ţađ sem koma skyldi.

Ţess má til gamans geta ađ Jón var rukkari fyrir Blómabúđina Flóru áriđ 1936

Stund milli stríđa
Nćsta bók Jóns Stund milli stríđa kemur út áriđ 1942 en ţar gerir hann enn tilraun til ađ yrkja órímađ.

Ţorpiđ
Bókin sem hann er einna kunnastur fyrir, Ţorpiđ, kom út áriđ 1946. Ţetta var fyrsta safn óhefđbundinna ljóđa sem kom út á Ísland. Jón var ţví ótvírćđur frumherji ţess ljóđastíls sem varđ síđan ríkjandi í íslenskri ljóđlist.

Bókin fékk drćmar viđtökur og var allt ađ ţví ţurrlega tekiđ og lá nánast í ţagnargildi nćstu 10 árin. Ţegar deilt var á ljóđ sem ţessi var ákaflega áberandi umkvörtun um ljóđstaf- eđa rímleysi ţeirra.

Í Ţorpinu yrkir hann um Patreksfjörđ - ţađan kemur hann - og ţar liggja rćtur hans.

Heimir Pálsson segir í bók sinni: Straumar og stefnur í íslenskum bókmenntum sem kom fyrst út 1978 :

,,Ţorpiđ er safn órímađra og óbundinna ljóđa, upprifjun á sögu sjávarţorps sögđ í einföldum ljóđmyndum. Nýlundur bókarinnar eru eftir á ađ hyggja fyrst og fremst tvćr:

Annars vegar er ţar kveđiđ ađ mestu án hefđibundinna brageinkenna og hitt, sem ţótti sćta meiri tíđindum, hvert Jón úr Vör sótti yrkisefni sín. Bókin greinir frá hversdaglegu lífi í hversdaglegu ţorpi.”

En 10 árum síđar, áriđ 1956, kom ný og aukin útgáfa af Ţorpinu og um svipađ leyti var bókin gefin út í Svíţjóđ og hlaut frábćra dóma sćnskra gagnrýnenda sem međal annars kölluđu ljóđin ,,Minnismerki íslenskrar örbirgđar”.

Innskot
ritara

GÓP

Á jólum 1973 sendi Jón úr Vör ritara Heimskringlu-útgáfu Ţorpsins frá árinu 1956, sem ţar međ heitir 2. útgáfa, aukin, ţar sem hann - međ bestu jólakveđjum 1973 - lćtur fylgja ţessa vísu:

Ţađ sem áđur ţótti bull
og ţeytt var beint í sorpiđ,
tíminn nýi telur gull
- tötriđ, gamla Ţorpiđ.

Ritari lćtur hér einnig fylgja ađra stöku eftir Jón - sem hćfir samhenginu:

Ekki ţarf ađ gylla gull
gulliđ verđur alltaf bjart
og alltaf verđur bulliđ bull
ţótt búiđ sé í rímađ skart.

Úr
saman-
tekt
Sigurrósar
Ţorgríms-
dóttur

 

Jón var á margan hátt brautryđjandi. Hann var afkastmikiđ ljóđskáld og hafa komiđ út á annan tug ljóđabóka eftir hann en auk ţess hafa ljóđ hans veriđ birt í óteljandi blöđum og tímaritum og annars stađar ţar sem um íslenskan skáldskap er fjallađ.

Í Kópavogi lifđi Jón úr Vör og starfađi stćrstan hluta ćvi sinnar eđa í yfir hálfa öld og ţar bjó hann ţegar hann gaf út bćkur sínar, allar nema ţrjár ţćr fyrstu.

Jón var kjörinn Heiđurslistamađur Kópavogs áriđ 1996. Bókasafn Kópavogs hélt upp á 50 ára útgáfuafmćli Ţorpsins sama ár, međ kvöldvöku ţar sem flutt voru erindi um bókina og skáldiđ.
-------------------------------------------------------------------------

Bćkurnar sem Jón úr Vör gaf út eru ţessar:
  • Ég ber ađ dyrum 1937
  • Stund milli stríđa 1942
  • Ţorpiđ 1946, endurskođuđ og aukin útgáfa 1956 og síđan gefur Helgafell út vandađa myndskreytta útgáfu af Ţorpinu 1979 og aftur 1988 og enn 1999. Myndskreyting ţessarar bókar , eftir Kjartan Guđjónsson listmálara var sérstaklega listrćn og ţótt falla einkar vel ađ ljóđunum.
  • Međ hljóđstaf 1951
  • Međ örvalausum boga 1951
  • Vetrarmávar 1960
  • Maurildaskógur 1965
  • 100 kvćđi, úrval 1967, valin af Einari Braga.
  • Mjallhvítarkistan 1968
  • Vinarhús 1972
  • Altarisbergiđ 1978
  • Regnbogastígur 1981
  • Gott er ađ lifa 1984

Erlendar útgáfur:

  • Islansk kunst, Ariane Wahlgren ţýddi 1957.
  • Stilt vaker ljoset, ljóđaúrval á norsku, Ivar Orgland ţýddi 1972.
  • Blåa natten över havet, ljóđaúrval á sćnsku, gefiđ út í Finnlandi, Mai-Lis Holmberg ţýddi 1985.
  • Meden vi lever, ljóđaúrval í ţýđingu Inge Knutson 1989.
  • Godt er a leva, Ivar Orgland ţýddi á norsku.
  • Godt er a leva, ţýđing á vegum verđlaunanefndar Norđurlandaráđs, Mai-Lis Holmberg ţýddi 1985.
  • Ljóđ Jóns hafa einnig birst í erlendum tímaritum og sýnisheftum, ásamt ljóđum annara íslenskra skálda í um 15 löndum.
  • Jón bjó einnig til prentunar rit Kristínar Sigfúsdóttur I – III 1950 til 1952.

21. janúar
2006

Ljóđstafurinn 2006

Ţórđur Helgason, dósent viđ Kennaraháskóla Íslands,
flutti viđ ţetta tćkifćri innlegg um skáldiđ Jón úr Vör
og hefur leyft ţví erindi ađ birtast í GÓPfréttum.

Sjá hér innlegg Ţórđar um skáldiđ Jón úr Vör.

7. mars
2000

Myndina
tók
Jóra
Jóhanns-
dóttir

Jón úr Vör - og Ţorpiđ


Jóhann Hjálmarsson, skáld
ritađi í Morgunblađiđ ţriđjudaginn 7. mars áriđ 2000 - undir efnisheitinu LISTIR - um

Jón úr Vör

og hefur veitt GÓP-fréttum góđfúslegt leyfi til ađ birta ţađ.

Neđanmáls

--------------------------------------------------

2002
Sigurljóđ
Hjartar
Pálssonar

Til baka

Sigurljóđiđ Nótt frá Svignaskarđi finnst međal annars í greinasafni Morgunblađsins. Ţegar ţađ er skođađ er nytsamt ađ hafa í huga ţá skýringu sem höfundurinn hefur ţar ritađ - og er ţessi:

Kveikjan ađ ţessu ljóđi og heiti ţess er sótt í ţátt eftir Ásgeir Jónsson frá Gottorp sem fyrst birtist í riti hans, Horfnum góđhestum I, 1948, en saman dregin á ţessa leiđ í safnritinu Hófadyn sem Andrés Björnsson og Kristján Eldjárn tóku saman og út kom 1966:

"Í stóđi Kristófers var brún hryssa, sem kölluđ var Nótt. Hún var stygg í haga, einráđ og sérvitur, en ţađ sem ţótti einkennilegast viđ háttalag hennar var, ađ hún hélt sig jafnađarlega nálćgt sjó, einkum ţegar brim var mikiđ. Hún valdi sér dvalarstađ á Borg á Mýrum. Oft sást hún standa áveđurs uppi á háum klettaborgum, ţar sem hún hafđi góđa sýn yfir hinn sollna flaum hafaldnanna.

Nótt var aldrei tamin, og aldrei kom hún í hús til hjúkrunar. Ţegar Nótt var komin um eđa yfir tvítugt, gerđi mjög harđan vetur, og voru flest hross í Mýrasýslu komin á gjöf. Nótt var ţá enn úti og fá hross, sem henni fylgdu, og ţar á međal brún hryssa á öđrum vetri, sem undir henni gekk. Frost voru ţá svo mikil, ađ Borgarfjörđ lagđi langt út. Einhvern dag var ţví veitt athygli, ađ Nótt stikađi á undan hópnum, sem fylgdi henni, út eftir lagísnum og stefndi til djúps. Ţegar á skörina kom, steypti hún sér ţar fram af. Ţarna hvarf Nótt í öldur hafsins."

Til baka

Efst á þessa síðu * Forsíða * Tengibrautin