Ég krefst þess að alþingismenn og umhverfisráðherra
sjái til þess að almenningur verði ekki rændur rétti sínum til að aka um
hálendi Íslands.
Umferðarréttur má aldrei verða síðri en hann var
fyrir setningu laga nr. 44/1999 um náttúruvernd
Frá barnæsku hef ég ferðast um hálendi Íslands - fyrst með foreldrum og
síðar eigin fjölskyldu, vinum og félögum og oftast á óbreyttum jeppabíl
heimilisins. Nú eru fram komnar hugmyndir um að reka almenning á
fjölskyldufarartækinu burt af fjölda stórfenglegra leiða um hálendið og
við og um þjóðgarða. Tilgangurinn virðist vera sá að afhenda öræfin því
promilli Íslendinga sem næstliðin ár hefur komið til skjalanna sem
gönguhetjur og telur sér að því atvinnuhag. Hér er um að ræða siðlausa
árás á umferðarrétt almennings sem þó var tryggður í markmiðsgrein laga
nr. 44 frá 1999 um náttúruvernd. Þar segir:
Lögin eiga að auðvelda umgengni og kynni
þjóðarinnar af náttúru landsins og menningarminjum og stuðla að
vernd og nýtingu auðlinda á grundvelli sjálfbærrar þróunar.
Bönn við umferð almennings á heimilisbílnum gengur
þvert á það sem þar segir.
Upphróp um utanvegaakstur
er aumlegt yfirklór áróðursodda þessa gjörnings. Þar er klifað á
ummerkjum þar sem einhverju sinni hafa verið á ferð ökumenn sem ekki
hafa lært hvað varast þarf þegar komið er út af malbikinu. Enn dettur
engum í hug að loka Miklubrautinni þótt fjölmargir fipist einmitt þar.
Umfang slíkra óhappa var fyrst metið skipulega sumarið 2009 þegar það
sýndi sig að vera hverfandi. Það er líka einkennandi fyrir alla þá
umræðu að áróðursoddarnir varðveita sín fáu dæmi í stað þess að stuðla
að lagfæringu þar sem þeir telja hennar þörf.
Allir eiga öræfin
Ómerkar eru einnig háværar yfirlýsingar um að verið sé að opna landið
almenningi til göngu. Íslendingar eiga öræfin - allir. Líka ungir og
aldnir. Líka öryrkjar og ferðahamlaðir. Líka húsmæður með barnahópa og
gamalmenni í sinni umsjá. Líka þeir sem berjast í bökkum. Aðeins
örlítill hluti þeirra hefur íþróttafærni, tíma og aðstöðu til að ganga
um fjöllin en allir geta farið á heimilisjeppanum eða setið í hjá vinum
og ættingjum. Þannig eru öræfin á hálendi Íslands.
Æskan á rétt á öræfafræðslu
Sama gildir um börnin okkar. Það þykir nefnilega fínt að segjast ætla að
gæta landsins fyrir afkomendur þeirra sem nú lifa. Það er gert með því
að hindra þá sem nú lifa í að fara um landið. Banna nútímafólki að fara
um óbyggðir en geyma þær fyrir framtíðarfólk. Það þarf bara að hugsa
eitt andartak til að skilja að þetta er innihaldslaus fullyrðing. Þeir
sem lifa hverju sinni eru á meðan: nútímafólk. Það
stendur einmitt til að gera hinni almennu fjölskyldu, hinum almenna
nútíma manni, ókleift að kynna
börnum sínum öræfin.
Esjan er ekki fögur
og Esjan er ekki ljót:
kærfinning, mjó og mögur,
mótast við hjartarót.
Glórulausar lokanir
Lokanir á umferð um Vonarskarð og svæðið austan Köldukvíslar eiga sér
engin rök. Þar liggja allar leiðir um öræfi, hraun og eyðimerkur. Allt
svæðið er stórbrotið og unnt að aka ógleymanlegar útsýnisleiðir þar sem
engrar vegagerðar er þörf og enginn kunnugur vill sjá neina vegagerð. Um
þær hafa menn ekið frá því fyrir miðja síðustu öld og eftir næsta
hvassviðri eru slóðir víðast horfnar. Á öllu svæðinu er aðeins eitt vatn
sem nokkuð er víst að ekki þornar upp þegar líður á sumar - og þarna
hafa fáir gengið. Í Vonarskarði liggur akstursleiðin um algjöra
eyðimörk. Örfáir koma þar gangandi. Þeir hafa á næstliðnum árum
uppgötvað svæðið og finnst sjálfsagt að taka það ódýru eignarnámi af
almenningi með þeim rökum að þeir þoli ekki að heyra þar vélarhljóð -
eða jafnvel umferð hesta. Ekkert í umferð almennings ógnar vernd
náttúrunnar á þessum slóðum né sjálfbærri þróun hennar.
Umferðarrétturinn er margra bankahruna virði
Hvers virði er réttur almennings til að fara um hálendið á
heimilisjeppanum? Hægt er að kaupa hann af fátæklingi fyrir baunadisk en
sá sem ekki er þjakaður af skuldum léti sér ekki hagga þótt boðnar væru
fúlgur fjár. Rétturinn er þar með einnig tekinn af afkomendunum og
þeirra afkomendum - til eilífðar. Það sem hér er ætlað að taka af
almenningi er því margfalt meira en fáein bankahrun. Þetta er
lífsfyllingarþjófnaður af íslenskum almenningi og með öllu siðlaus.